Futbol,dünyada çok fazla ilgi gören spor olmakla birlikte en fazla gelir sağlanan sektörlerden biridir. Futbolda finansal açıdan elde edilen başarıların yansıması olarak sportif başarıyı söyleyebiliriz. Aynı şekilde sportif olarak başarıların kazanılması da kulüplerin daha da zenginleşmesine yol açmaktadır. Fakat kulüplerin finansal açıdan zenginleşme yaşamasının sportif başarı ile taçlanabilmesi için güçlü bir yönetimin varlığı önem teşkil etmektedir. Yönetimin içinde yer alan kimseler elde edilen gelir kaynaklarının tahsisini en etkin biçimde gerçekleştirmek durumundadır. Yani bu kaynakları etkin bir şekilde tahsis edemeyecek bir yönetimin varlığı, kulübün geleceği veya ileride elde edeceği gelirleri bakımından bir tehdit unsurudur. Örnek olarak vermek istediğim takım ise bir İngiliz kulübü olan Tottenhamdır. Tottenham kulübünün 2017 yılı için mali incelemesine geçmeden önce Tottenham kulübünün geçen seneki sportif başarılardan bahsedecek olursak, İngiltere Premier Ligi'nde yani Avrupa'nın hatta belki de dünyanın en iyi liglerinden birinde 2.lik başarısı ve İngiltere yerel kupası olan FA Cup'da yarı final başarısıdır. Şampiyonlar liginde ise Tottenham kulübü gruptan çıkamamıştır. Avrupa ligi macerası da kısa sürmüştür.
Tottenham kulübününün sportif başarılarının yanı sıra, saha dışındaki finansal büyümesine bakacak olursak, grafikten görüleceği gibi 2014 den 2015'e geçerken kâr düzeyinde büyük bir azalış olmasına rağmen 2016 ve 2017 yıllarında toparlanarak yeniden yüksek kâr düzeyine erişilmiştir. Kısaca geçmiş yıllardaki kâr veya zararlar hakkında yorum yapacak olursak, Tottenham kulübü 2012 yılında zarar etmiş ve 2013 yılında az da olsa kâr etmiş ve 2014 yılında ise 2013'e göre çok yüksek bir kâr elde etmiştir. 2014 yılında bu kadar büyük kâr düzeyine ulaşılmasındaki sebep ise toplam gelir düzeyleriyle açıklanamaz. Bunun sebebi maliyetlerdeki azalıştan kaynaklanmaktadır. Yani 2014 yılındaki kârı faaliyet kârı olarak değil de yatırımlardaki daralmayla açıklanabilir. Genel mikro teorisinden firma ne kadar az üretim veya yatırım harcaması yaparsa şirketin maliyetleri o kadar azalacaktır.Yani 2014 dönemini şirketin bir mali sıkılaşmaya gittiği yorumunu yapabiliriz. Aslında 2015 yılından da kârın sürdürülebilir olmadığını görebiliriz.
Grafikten görüldüğü gibi mavi renk, yayın gelirini; sarı renk, maç günü gelirlerini ve gri renk ise ticari gelirleri göstermektedir. Ticari gelirlerin spor kulüplerinin mağazalarındaki forma satışlarından elde ettiği gelirlerden ve sponsorluk gelirlerinden oluştuğunu söyleyebiliriz. Toplam gelir düzeyi 2016 yılında 209,8 milyon sterlinden 2017 yılında 306 milyon sterline(%31,5) yükselmiştir. Şirket 300 milyon sterlin bariyerini aşarak kulüp içinde bir rekor gerçekleştirmiştir. Maç günü gelirlerindeki değişim 2016'dan 2017'ye %11 seviyesinde bir artış olarak gerçekleşirken yayın ve ticari gelirlerdeki artış maç günü gelirine göre daha yüksek gerçekleşmiştir. Yayın ve ticari gelirlerindeki bu artışın sebebi ise oynanan maç sayısındaki artış ve şampiyonlar ligidir. Şampiyonlar liginin bu kadar etkili olma sebebi ise tüm dünyada çok fazla izlenme talebi görüyor olmasındandır.Böylece yeni sponsorlarda dış pazarlardan talep yaratılması için ticari gelir yüksek seviyelere çıkmaktadır. Maç günü bilet gelirlerinin diğer gelirlere göre daha az artma sebebi ise stattaki bakım ve onarım çalışmalarından kaynaklanmaktadır. Yeni stadında günümüzde bugünlerde faaliyete geçmesiyle bu gelirlerin de daha yüksek seviyelere çıkması muhtemel olacaktır.
Mikro ekonomi teorisine dayanarak bir şirket üretimlerini ne kadar çok artırırsa ya da ne kadar çok büyüme yoluna giderse o kadar çok maliyetle karşılaşacak demektir. Bu sebeple Tottenham şirketinin alınan oyunculara ve yapılacak stadyum yatırımlarına harcadığı para, 2017 yılında 2016'ya göre %42 oranında artmıştır.
Grafikten de görüldüğü gibi 2017 yılında geçmiş yıllara göre daha büyük oranda harcamalar yapılmıştır. Amortisman dediğimiz yenileme çalışmaları için ayrılan kaynak ise 6,4 milyon sterlinden 32 milyon sterline(5 kat) yükselmiştir. Bunun sebebi de stadyum yapımındaki çalışmalardan kaynaklanmaktadır. Ek olarak futbolcu amortisman maliyetleri de oyuncu yatırımı sebebiyle 31,5 milyon sterlinden 42,9 milyon sterline yükselmiştir.
Genel mikro teorisinden şirketin finansal açıdan büyümesi, şirket içindeki üretim faktörlerine verilecek payın da büyümesi anlamına gelmektedir.Bu teoriden hareketle,
Grafikten görüldüğü üzere 2017 yılında kulübün mali olarak büyümesiyle birlikte ücretler de yükseldi ve toplam ücretler 100 milyon pound'dan 126,9 milyon pounda(%26,9) oranında arttı. Ücretlerdeki bu yükselişlerin oyuncu maaşları, yeni imzalardan dolayı ücretlerde ciddi bir artış olmuştur. Üstelik başkan Daniel Levy'nin maaşı da 2,8 milyon pound'da 6 milyon pounda ciddi bir oranda yükselmiştir.
Finansman maliyetleri de 4,2 milyon sterlinden 11,7 milyon sterline yükselmiştir. Devlete ödediği vergi faturası da 16,7 milyon sterlindir. Vergi oranının %28,8 gibi yüksek bir oranda olması,vergi maliyetlerini yükseltmiştir.
Transfer analizine bakacak olursak,grafikte görüldüğü gibi Tottenham kulübü 2017 yılındaki ligteki konuma göre oldukça az harcama yapmıştır. Kulübün aldığı tüm oyuncular için yaptığı harcama 75,2 milyon sterlin düzeyindeyken, sattığı veya kiralık olarak verdiği oyuncular için toplamda 47,1 milyon sterlin gelir elde etmiştir. 2016 yılında oyuncu satışlarından net gelir elde eden Tottenham kulübü, 2017 senesinde net gider gerçekleştirmiştir.
Yukarıda Tottenham şirketinin net borç düzeyleri gösterilmektedir. 2014 yılındaki yüksek kârlılık düzeyininin, maliyetlerdeki azalıştan kaynaklandığını, maliyetlerdeki azalışın, şirketin üretimlerini kısma anlamına geldiğinden daha az borçlanıldığını söyleyebiliriz. 2015 yılında da şirketteki sıkılaşmadan kaynaklı net borç düzeyinde bir azalış olmuş, 2016 yılında ise şirketin net borç seviyesinde yükselme olmuştur. 2016 yılındaki Borçlanma maliyetlerinde yaşanan artışın sebebi ise yapımına başlanan stadyumdan kaynaklanmaktadır.
Sonuç olarak Tottenham şirketinin 2014 yılında ve ondan birkaç sene öncesi küçülme dönemine girmesi sportif olarak başarısına da gölge düşürmüştür. Fakat Tottenham kulübü 2015 yılıyla yeni bir döneme girerek iyi bir yönetim anlayışıyla neler başarabileceğini göstermiştir. 2015 yılından itibaren Tottenham kulübü, sportif başarı olarak teknik direktör Pochettino ve yeni oyuncu kadrosuyla inanılmaz başarılar elde etmeye devam ediyor. Tottenham kulubü 2018-2019 yılında şampiyonlar liginde çeyrek finale kaldı ve ligte de 3. sıradalar. Benim fikrim eğer Tottenham, Finansal açıdan böyle güçlü yönetilmeye devam ederse kulubün ileride daha fazla sportif başarı elde etmesi kaçınılmaz olacaktır.
Kaynakça
http://financialfootballnews.com/tottenham-financial-review-2018/amp/
Tottenham kulübününün sportif başarılarının yanı sıra, saha dışındaki finansal büyümesine bakacak olursak, grafikten görüleceği gibi 2014 den 2015'e geçerken kâr düzeyinde büyük bir azalış olmasına rağmen 2016 ve 2017 yıllarında toparlanarak yeniden yüksek kâr düzeyine erişilmiştir. Kısaca geçmiş yıllardaki kâr veya zararlar hakkında yorum yapacak olursak, Tottenham kulübü 2012 yılında zarar etmiş ve 2013 yılında az da olsa kâr etmiş ve 2014 yılında ise 2013'e göre çok yüksek bir kâr elde etmiştir. 2014 yılında bu kadar büyük kâr düzeyine ulaşılmasındaki sebep ise toplam gelir düzeyleriyle açıklanamaz. Bunun sebebi maliyetlerdeki azalıştan kaynaklanmaktadır. Yani 2014 yılındaki kârı faaliyet kârı olarak değil de yatırımlardaki daralmayla açıklanabilir. Genel mikro teorisinden firma ne kadar az üretim veya yatırım harcaması yaparsa şirketin maliyetleri o kadar azalacaktır.Yani 2014 dönemini şirketin bir mali sıkılaşmaya gittiği yorumunu yapabiliriz. Aslında 2015 yılından da kârın sürdürülebilir olmadığını görebiliriz.
Grafikten görüldüğü gibi mavi renk, yayın gelirini; sarı renk, maç günü gelirlerini ve gri renk ise ticari gelirleri göstermektedir. Ticari gelirlerin spor kulüplerinin mağazalarındaki forma satışlarından elde ettiği gelirlerden ve sponsorluk gelirlerinden oluştuğunu söyleyebiliriz. Toplam gelir düzeyi 2016 yılında 209,8 milyon sterlinden 2017 yılında 306 milyon sterline(%31,5) yükselmiştir. Şirket 300 milyon sterlin bariyerini aşarak kulüp içinde bir rekor gerçekleştirmiştir. Maç günü gelirlerindeki değişim 2016'dan 2017'ye %11 seviyesinde bir artış olarak gerçekleşirken yayın ve ticari gelirlerdeki artış maç günü gelirine göre daha yüksek gerçekleşmiştir. Yayın ve ticari gelirlerindeki bu artışın sebebi ise oynanan maç sayısındaki artış ve şampiyonlar ligidir. Şampiyonlar liginin bu kadar etkili olma sebebi ise tüm dünyada çok fazla izlenme talebi görüyor olmasındandır.Böylece yeni sponsorlarda dış pazarlardan talep yaratılması için ticari gelir yüksek seviyelere çıkmaktadır. Maç günü bilet gelirlerinin diğer gelirlere göre daha az artma sebebi ise stattaki bakım ve onarım çalışmalarından kaynaklanmaktadır. Yeni stadında günümüzde bugünlerde faaliyete geçmesiyle bu gelirlerin de daha yüksek seviyelere çıkması muhtemel olacaktır.
Mikro ekonomi teorisine dayanarak bir şirket üretimlerini ne kadar çok artırırsa ya da ne kadar çok büyüme yoluna giderse o kadar çok maliyetle karşılaşacak demektir. Bu sebeple Tottenham şirketinin alınan oyunculara ve yapılacak stadyum yatırımlarına harcadığı para, 2017 yılında 2016'ya göre %42 oranında artmıştır.
Grafikten de görüldüğü gibi 2017 yılında geçmiş yıllara göre daha büyük oranda harcamalar yapılmıştır. Amortisman dediğimiz yenileme çalışmaları için ayrılan kaynak ise 6,4 milyon sterlinden 32 milyon sterline(5 kat) yükselmiştir. Bunun sebebi de stadyum yapımındaki çalışmalardan kaynaklanmaktadır. Ek olarak futbolcu amortisman maliyetleri de oyuncu yatırımı sebebiyle 31,5 milyon sterlinden 42,9 milyon sterline yükselmiştir.
Genel mikro teorisinden şirketin finansal açıdan büyümesi, şirket içindeki üretim faktörlerine verilecek payın da büyümesi anlamına gelmektedir.Bu teoriden hareketle,
Grafikten görüldüğü üzere 2017 yılında kulübün mali olarak büyümesiyle birlikte ücretler de yükseldi ve toplam ücretler 100 milyon pound'dan 126,9 milyon pounda(%26,9) oranında arttı. Ücretlerdeki bu yükselişlerin oyuncu maaşları, yeni imzalardan dolayı ücretlerde ciddi bir artış olmuştur. Üstelik başkan Daniel Levy'nin maaşı da 2,8 milyon pound'da 6 milyon pounda ciddi bir oranda yükselmiştir.
Finansman maliyetleri de 4,2 milyon sterlinden 11,7 milyon sterline yükselmiştir. Devlete ödediği vergi faturası da 16,7 milyon sterlindir. Vergi oranının %28,8 gibi yüksek bir oranda olması,vergi maliyetlerini yükseltmiştir.
Transfer analizine bakacak olursak,grafikte görüldüğü gibi Tottenham kulübü 2017 yılındaki ligteki konuma göre oldukça az harcama yapmıştır. Kulübün aldığı tüm oyuncular için yaptığı harcama 75,2 milyon sterlin düzeyindeyken, sattığı veya kiralık olarak verdiği oyuncular için toplamda 47,1 milyon sterlin gelir elde etmiştir. 2016 yılında oyuncu satışlarından net gelir elde eden Tottenham kulübü, 2017 senesinde net gider gerçekleştirmiştir.
Yukarıda Tottenham şirketinin net borç düzeyleri gösterilmektedir. 2014 yılındaki yüksek kârlılık düzeyininin, maliyetlerdeki azalıştan kaynaklandığını, maliyetlerdeki azalışın, şirketin üretimlerini kısma anlamına geldiğinden daha az borçlanıldığını söyleyebiliriz. 2015 yılında da şirketteki sıkılaşmadan kaynaklı net borç düzeyinde bir azalış olmuş, 2016 yılında ise şirketin net borç seviyesinde yükselme olmuştur. 2016 yılındaki Borçlanma maliyetlerinde yaşanan artışın sebebi ise yapımına başlanan stadyumdan kaynaklanmaktadır.
Sonuç olarak Tottenham şirketinin 2014 yılında ve ondan birkaç sene öncesi küçülme dönemine girmesi sportif olarak başarısına da gölge düşürmüştür. Fakat Tottenham kulübü 2015 yılıyla yeni bir döneme girerek iyi bir yönetim anlayışıyla neler başarabileceğini göstermiştir. 2015 yılından itibaren Tottenham kulübü, sportif başarı olarak teknik direktör Pochettino ve yeni oyuncu kadrosuyla inanılmaz başarılar elde etmeye devam ediyor. Tottenham kulubü 2018-2019 yılında şampiyonlar liginde çeyrek finale kaldı ve ligte de 3. sıradalar. Benim fikrim eğer Tottenham, Finansal açıdan böyle güçlü yönetilmeye devam ederse kulubün ileride daha fazla sportif başarı elde etmesi kaçınılmaz olacaktır.
Kaynakça
http://financialfootballnews.com/tottenham-financial-review-2018/amp/
Yorumlar
Yorum Gönder