Aklımda kalanlar

Kitap dönem olarak 1930'ların büyük depresyon ile sarsılmış Amerika'nın Güneyindeki Maycomb Kasabasında geçmektedir. Romanda genel olarak Amerika'da o dönem temel bir mesele olan ırk ayrımcılığı, sosyal hiyerarşi gibi konulara değinilmiştir. Bu kitapta bağlantı kurmak istediğim durum, 1930'da gerçekleşen büyük ekonomik krizin etkilerinin dolaylı veya doğrudan olarak toplum üzerinde baskı yaratarak bunun ırkçılık üzerinde nasıl ve ne kadar etki yarattığıdır. Bu bağlantıyı görebilmemiz için öncelikle 1930 krizinde neler yaşandığını ve krizin nasıl ortaya çıktığını bilmemiz gerekir. İlk olarak Amerika'nın büyük depresyon öncesi ekonomik yapısına bakarsak 1924-1925 yılları arasında edindiği ihracat fazlası ile dünyanın net kreditörü konumundadır. Ayrıca ülkede yeni endüstrilerin gelişmeye başlamasıyla bir talep artışı da görülmüştür. Yani Amerika'da 1920'lerde ekonomi fazlasıyla iyiydi. Üretim ve istihdam oranları yükseliyor; ücretler çok yükselmiyor ve fiyatl...

Son gelen dış ticaret rakamlarına göre ihracatımız 2019 yılı Ekim ayında 2018 yılının aynı ayına göre %0,1 azalarak yaklaşık 15 milyar dolar olurken, ithalatımız %8 artarak yaklaşık 17 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ocak-Ekim ayındaki verilere göre de ihracatımız yıllık olarak %2 artarken, ithalat ise yaklaşık %13 daraldı. Ekim ayında dış ticaret açığındaki değişimin %263,6 artarak 1,8 milyar dolara yükseldiğini tablodan görmekteyiz. Bunun sonucu olarak da ihracatın ithalatı karşılama oranı da 2019 yılında %96,9'dan %89,6 ya geriledi. Tabloda görüldüğü üzere dış ticaret dengesinin değeri 2018  Ekim ayında -497 milyon dolar olarak gerçekleşmiş yani dengenin sıfıra yaklaştığı fakat 2019 Ekim ayında açığın yeniden arttığını görmekteyiz. Sektör bazında ihracat ve ithalat rakamlarına baktığımızda, öncelikle Ekim 2019 da ihracatımızın toplam değerinin 2018 Ekim ayına göre azaldığını fakat Ocak-Ekim performansının da değer açısından 2019'da arttığını görmekteyiz. İmalat san...

Türkiye ekonomisi için son gelen enflasyon verileri ve kurda yaşanan hareketliliğin yavaşlaması, kısa vadede bazı ekonomik göstergelerde iyileşme sağladı. Öncelikle enflasyonun baz etkisi sebebiyle yavaşlaması faizin düşmesine ve sonucunda ekonomide canlılık yaratacağını söyleyebiliriz. Bunu da kamu bankalarının farklı sektörler için kullandırdığı kredi faizlerinde indirime gitmesiyle görebiliyoruz.  Küresel anlamda gelişmiş ülkelerin enflasyon yaratamama sorunu ve bunun ekonomik faaliyetlerde düşüş beklentilerinin oluşturmasının da etkisiyle genişletici para politikası uygulanıyor olması bizim gibi gelişmekte olan ekonomiler için fırsat yaratıyor. Bu durumu da son günlerde Türk lirasının dolara karşı değer kazanmasıyla görmekteyiz. Ek olarak dünyada bazı gelişmiş ülkelerde negatif faizli getirisi olan yatırım araçlarının olması bizim gibi reel faiz veren ülkelere sermaye girişini kolaylaştırıyor. TAHVİL GETİRİ Aylık Değişim 2 yıllık 14,0...

Premier ligde üçüncü hafta sona erdi ve bu üç haftada Tottenham kulübü 1 galibiyet,1 beraberlik ve 1 mağlubiyet aldı. Geçen hafta kendi evinde oynadığı Newcastle maçındaki yenilginin sebeplerini sayarsak ilk olarak Ndombele,Sessegnon ve Foyth'un sakatlıklarını söyleyebiliriz. Kulübün resmi Twitter hesabından yaptığı açıklamaya göre Foyth'un sakatlık sebebinin ayak bileğinden ,Sessegnon'un diz arkasındaki bir bölümden ve Ndombele'nin ise uyluğu sebebiyle sakatlandığı belirtildi. İkinci bir sebep olarak da yeni gelen transferlerin uyum sürecini söyleyebiliriz. Yeni transferlerden Lo Celso'nun kadroda yeterli süre alamaması ve diğer iki transferinde sakat olması Tottenham'ı kadro yeterliliği bakımından geçen seneden farksız kılıyor. Üçüncü ve son sebep olarak da kulübün en iyi oyuncularından biri olan Eriksen'in takımdan ayrılmak istemesini söyleyebiliriz. Eriksen ilk üç haftadaki maçların tümünü oynadı fakat futbolcunun oyun içindeki isteksiz tavırları takımın...

Dolar,Türk Lirası karşısında gece yarısından sonra başlayan işlemlerde,ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşının kızışmasının yuanda sert satışlara neden olması ve güvenli liman niteliğindeki varlıklara talebin artması sonucunda sert yükseldi. Dolar kuru 6.40 seviyelerini test etti. Bu seviyede kalıcı olmayan kur 5,80 seviyelerine geri çekildi. Kurda yaşanan bu dalgalanmadan Türkiye gibi diğer gelişen ülke kurları da etkilendi. Fakat diğer gelişmekte olan ülkelerden farklı olarak Türkiye bu gelişmelerden daha fazla etkilenen taraf oldu. Bunun sebebi de ülke ekonomisindeki kırılganlıktan kaynaklanıyor. Yaklaşan Merkez Bankası’nın vereceği faiz kararı ve Suriye gerilimini de iç konjonktürdeki sebepler olarak söyleyebiliriz. Önceki yazılarımdan birinde belirttiğim gibi merkez bankasının vereceği faiz kararı ülke ekonomisinin gidişatı açısından çok önemli olacak. Faizlerin düşmesi durumda TL’de bir oynaklık söz konusuyken faizlerin yükselmesi durumunda ise büyümeden va...

Premier Lig'de bu sezonda şu ana kadar 445 tane anlaşma gerçekleşti ve bu anlaşmaların toplam değeri de yaklaşık olarak 2 milyar pound oldu. Bu sezon büyük takımların haricindeki diğer orta ve küçük takımların transfer bütçesini büyüttüğünü görmekteyiz. Örnek olarak Aston Villa takımını ele alalım: Futbolcu Değer Jota 4 milyon pound Anwar El Ghazi 8 milyon pound Kourtey Hause 3 milyon pound Matt Targett 14 milyon pound Frederic Guilbert 5 milyon pound Wesley Moraes 22 milyon pound Tyrone Mings 26,5 milyon pound Ezri Konsa 12 milyon pound Björn Engels 9 milyon pound Trezeguet 8,8 milyon pound Douglas Luiz 15 milyon pound Tom Heaton 8 milyon pound Nakamba 11 milyon pound Aston Villa takımı bu sezon toplamda 146,3 milyon pound değerinde transfer harcaması yaptı. Toplam transfer dengesi de -146,3 olarak gerçekleşti. Yani takım transfer harcamaları için kaynağını oyuncu gelirlerinden değil de yayın,sponsor ve forma satışları gibi gelir kay...

İlk olarak mevsim etkisinden arındırılmamış iş gücü verilerini inceleyecek olursak, Nisan 2019'da bir önceki senenin aynı ayına göre işsizlik oranı 3,4 puanlık artış ile %13,0 seviyesinde gerçekleşti. Yine aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 3,6 puan artış ile %15,0 olarak gerçekleşti. Diğer verileri de bir tabloda gösterecek olursak: Mevsim etkisinden arındırılmamış temel işgücü verileri(Nisan 2018-Nisan 2019) İŞ GÜCÜ GÖSTERGELERİ(%) 2018 2019 İş gücüne katılma oranı                  53 52,90 İstihdam oranı 47,9 46 İşsizlik oranı 9,6 13 Tarım dışı işsizlik oranı 11,4 15 15-64 yaş grubu(%) İş gücüne katılma oranı 58,3 58,4 İstihdam oranı 52,6 50,6 İşsizlik oranı 9,8 13,3 Tarım dışı işsizlik oranı 11,4 15,1 Genç nüfus 15-24(%) İşsizlik oranı 16,9 23,2 Ne eğitim ne istihdam or. 21,3 23,4 Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 0,2 puan azalarak %45,8 olurken, işsizlik oranı 0,1 puan ar...

TÜFE'de 2019 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre %0,03, bir önceki yılın aralık ayına göre %5,01, bir önceki yılın aynı ayına göre %15,72 ve on iki aylık ortalamalara göre %19,88 artış gerçekleşti. Haziran 2018 ile karşılaştırmasını da aşağıdaki şekilde görmekteyiz. Ayrıca tüketici fiyatlarındaki yıllık dalgalanmaları da aşağıdaki şekilde görmekteyiz. Şekilde görüldüğü gibi tüketici fiyatlarındaki yıllık artış hızı azalmış ve 2018 haziran ayındaki artış hızına yaklaşmış. Yurt içi üretici fiyat endeksi(Yİ-ÜFE) ise 2019 yılı haziran ayında bir önceki aya göre %0,09, bir önceki yılın aralık ayına göre %8,09, bir önceki yılın aynı ayına göre %25,04  ve on iki aylık ortalamalara göre de %32,81 artış gösterdi. Yurt içi üretici fiyatları ve tüketici fiyatlarındaki yıllık değişim oranındaki farkın azalmaya başladığını da grafiklerden görmekteyiz. Bu grafiklerden hareketle enflasyondaki bu aşağı yönlü hareketin normal bir durum olduğunu söyleyebiliriz çünkü hem kurlarda...

ABD ve Çin ticaret savaşlarının temeli,ABD Başkanı Trump'ın 1 Mart'ta ilan ettiği kararla birlikte çelik ithalatında yüzde 25, alüminyum ithalatında yüzde 10 gümrük vergisi uygulamasıyla başlamıştı. ABD'nin bu vergileri koymasındaki temel mesele teknoloji rekabeti olup bu rekabette Çin'in öne geçmesiydi.Ardından bu gümrük vergisine misilleme olarak Çin, 34 milyar dolarlık ABD ürünlerine gümrük vergisi uygulamıştı.Ticaret savaşları geçtiğimiz aylarda durulma sinyalleri verse de Mayıs 2019'da Huawei ile ilgili açıklamalar ticaret savaşlarının tekrar gündeme gelmesine sebep oldu. Huawei ile ilişkilerini askıya alan şirketler arasında Google'ın yanı sıra İntel,Broadcom ve Xilinx gibi şirketler de yer almakta. Yukarıdaki tablodan da görüleceği gibi ABD sadece Çin ile olan ticaret anlaşmasını değil aynı zamanda diğer ülkelerle olan ticaret anlaşmalarını da yenilemek istiyor. ABD'nin uyguladığı ve planlamak istediği bu vergilerin amacı ise iktisadi açıdan yenid...

2018-2019 sezonu İngiltere kulüpleri için harika bir sezondu.Bunun sebebi de Şampiyonlar ligi ve Avrupa liginde finalistlerin tamamı İngiliz takımı olmasındandı.Geçtiğimiz sezon ise İngiltere takımları arasından sadece bir takım finalist olmuştu.Peki ne oldu da bu başarı geldi? Öncelikle geçtiğimiz sezonlarda büyük turnuvalarda İspanyol kulüpleri diğer ülke takımlarına göre çok daha başarılıydı.2014'den beri Şampiyonlar ligi kupalarını İspanyol takımlar almaktaydı.Bu takımlar ise Real Madrid(4) ve Barcelona(1) idi.Ayrıca Avrupa kupası sayısında da yine İspanyol takımlarının üstünlüğü vardı.Son 5 senede Sevilla 3 kez, Atletico ise 1 kez kazanmıştı.Yani aslında iki büyük turnuvadan 5 senede toplam 9 kupayı İspanya kulüpleri kazanmıştı.Peki İspanyol takımlarının geçmiş dönemde aldığı başarıların sürdürülebilirliği bu sene ile bitmiş olabilir miydi? Bu iki sorudan öncelikle ilkini açıklayacak olursak, bu başarının sebepleri arasında takımların uyguladığı etkin ekonomi politikaları ...

Nisan ayı açıklanan enflasyon verilerine TÜFE, nisanda mayıs ayına göre yüzde 1,69, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 19,50 artış gösterdi. ÜFE ise aylık yüzde 2,98, yıllık ise yüzde 30,12 arttı. yıllık olarak TÜFE'deki duruma bakacak olursak: Tüketici fiyat endeksi, Nisan 2019 [2003=100] Grafikte fiyatlardaki yıllık artışın, henüz aşağı yönlü hareket ettiğini söyleyemiyoruz.Bunun sebepleri ise seçim sürecinin gereğinden fazla uzaması ve TL'nin gelişmiş para birimlerine karşı değersiz olmakla beraber halen bu paralara karşı değer kaybı içinde olmasıdır. Kurdaki değer kaybının sebebi yerleşiklerin ve yabancıların döviz talep etmesinden kaynaklanmaktadır. Talepteki bu artışın sebebi ise karar alıcıların beklentilerinden dolayıdır. Ekonomideki bu beklentileri kendi lehimize çevirmemiz için ise kalıcı çözümlere ihtiyacımız vardır.  Enflasyonda kalıcı bir yavaşlama için yapılması gereken 2 şey vardır. İlk olarak yapıcı çözümlerdir. Bunlar Hukuk alanında gerçekleştirile...

31 mart yerel seçimlerin sona ermesiyle beraber Türkiye belki de en önemli sorunu olan ekonomiyi tekrardan gündemine aldı. Seçim sonuçlarıyla beraber piyasalarda az da olsa bir rahatlama oldu fakat halledilecek birçok sorun var. Dolar kuru 5,60 ve 5,70 seviyelerinde ve Merkez bankasının yaptığı ankette dolar kuru yıl sonu 6 tl olarak tahmin edilmekte. BIST 100 endeksi de 94.000 seviyelerinde ve halen borsada belli hisselerde alım ve satım işlemleri gerçekleşiyor. Bunun sebebi de Türkiye'nin 2018'in 3. çeyreğinde %1,6 büyüme gerçekleşmesi ve 4.çeyrekte de bir negatif büyüme beklentisinden kaynaklanmaktadır. Enflasyon, işsizlik gibi temel makro ekonomik göstergelerdeki bozulmalar da bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Son açıklanan mart ayı TÜFE'de de artış oldu. Grafikte tüketici fiyatlarının artış oranının yıllık olarak değişimine baktığımızda mart ayında TÜFE %19,71 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık artış 2019'un ikinci ayında düşmüş fakat mart ayında yıllık a...

Futbol,dünyada çok fazla ilgi gören spor olmakla birlikte en fazla gelir sağlanan sektörlerden biridir. Futbolda finansal açıdan elde edilen başarıların yansıması olarak sportif başarıyı söyleyebiliriz. Aynı şekilde sportif olarak başarıların kazanılması da kulüplerin daha da zenginleşmesine yol açmaktadır. Fakat kulüplerin finansal açıdan zenginleşme yaşamasının sportif başarı ile taçlanabilmesi için güçlü bir yönetimin varlığı önem teşkil etmektedir. Yönetimin içinde yer alan kimseler elde edilen gelir kaynaklarının tahsisini en etkin biçimde gerçekleştirmek durumundadır. Yani bu kaynakları etkin bir şekilde tahsis edemeyecek bir yönetimin varlığı, kulübün geleceği veya ileride elde edeceği gelirleri bakımından bir tehdit unsurudur. Örnek olarak vermek istediğim takım ise bir İngiliz kulübü olan Tottenhamdır. Tottenham kulübünün 2017 yılı için mali incelemesine geçmeden önce Tottenham kulübünün geçen seneki sportif başarılardan bahsedecek olursak, İngiltere Premier Ligi'nde yani ...

31 mart belediye seçimlerine doğru yaklaşırken finansal piyasalardaki oynaklık devam etmekte. Seçime 8 gün kala dolar kurundaki yüzde 5 civarındaki değer kazancının ve Borsa İstanbul'daki sert düşüşün makro ekonomik göstergeler olan işsizlik, enflasyon ve büyümeye yansıması geçtiğimiz yazda başlayan kur hareketlerinden kaynaklı makro verilere yansımasıyla benzerlik oluşturur mu? Ayın başında açıklanan şubat ayı tüketici enflasyonu yıllık %19,67 ye gerilemişti ve aslında bu enflasyon verisinden sonra da ilerideki aylarda enflasyon daha da gerileyebilir beklentisi oluşmuştu. Bu beklentiler, gelişmiş piyasaların gelişmekte olan piyasaları göz önüne alarak parasal daralmaya gitmemesi durumuyla pekişerek daha da güçlenmişti. hatta 20 mart 2019 da ABD merkez bankasının faizlerde bir değişmeye gitmemesi sonucu Türk lirasındaki değer kaybı sonucunda tahvil ve hisse senedi alımları buna bir örnek olabilir. Fakat bu yabancı tasarrufların gelişmekte olan piyasalara girişi kısa vadede olum...